EatProduct & Powerfood Info

Een ode aan de aardappel

posted by Jessica - Eat.Run.Love. 24 augustus 2016 1 Comment
aardappel gezond

Een paar jaar geleden had je de campagne “power to the pieper”. Op de een of andere manier is deze slogan me altijd bijgebleven. Ondanks dat een traditioneel AVG’tje bij mij nooit op tafel staat, vind ik aardappels wel erg lekker mits goed bereid. Heerlijk om het weekend te starten met goed bereide aardappeltjes uit de oven en een lekker biefstukje. En toch heeft onze oer-Hollandse aardappel een negatief imago. Want aardappelen, daar word je toch dik van? Dat, en meer, wil ik met deze blog uit de wereld helpen.

Aardappelen dikmakers? 

De aardappel staat in Nederland bekend als een koolhydraatbron en wordt vaak samen met groenten en vlees(vervangers) gegeten. In het buitenland wordt aardappel juist vaak als groenten verwerkt in gerechten. Ja, aardappels bevatten zogenaamde snelle koolhydraten die ook wel bekend staan als dikmakers, maar eigenlijk is dit onterecht. Aardappels bestaan grotendeels uit zetmeel. Zetmeel wordt in de darmen afgebroken tot glucosemoleculen waardoor wij energie krijgen. Als het zetmeel uit de glucoseketens veel vertakkingen heeft, wordt het sneller verteerd en stijgt de glucosespiegel (suikerspiegel) in het bloed sneller dan wanneer we zetmeel met weinig vertakkingen eten. Zetmeel met weinig vertakkingen wordt langzamer verteerd. De zogenaamde snelle versus langzame koolhydraten.

Aardappels bevatten dus relatief veel snelle koolhydraten in vergelijking met bijvoorbeeld zilvervliesrijst of pasta, maar ze leveren per portie wel minder calorieën dan pasta of rijst. Daarmee passen ze dus juist in een voedingspatroon van mensen die willen afslanken. Daarnaast bevatten aardappels vezels. Vezels leveren geen calorieën, maar ze geven wel een verzadigd gevoel waardoor je langer vol zit en minder snel geneigd bent meer te eten dan nodig.

aardappel gezond

Vitamines & mineralen

Voor de calorieën hoef je aardappelen dus niet te laten staan. Daarnaast bevat de aardappel ook nog eens diverse vitaminen en mineralen die in pasta en rijst niet voorkomen. Gekookte aardappels met schil bevatten per 100 gram bijvoorbeeld meer vitamine B1 en B6 dan tomaat, courgette of broccoli en vooral nieuwe aardappels zijn een goede bron van vitamine C.

Zo draagt vitamine B1 bij aan het normaal functioneren van het hart en zenuwstelsel en is vitamine B6 nodig voor het zenuwstelsel en immuunsysteem. Ook draagt deze vitamine bij aan het verminderen van vermoeidheid net als vitamine C. Ook draagt vitamine C bij aan de productie van collageen voor onder andere een gezonde huid en het beschermen van lichaamscellen tegen oxidatieve stress. Als laatste zijn aardappels ook en bron van kalium wat bijdraagt aan een gezonde bloeddruk.

aardappel gezond

Goede brandstof voor sporters

Miriam van Reijen, topsporter en schrijfster van o.a. Het Hardloperskookboek, vindt dat de aardappel uitstekend past in het voedingspatroon van een sporter. Zoals ik ook al vaker heb geschreven is Miriam van mening dat variatie key is. In kipfilet vind je andere aminozuren (eiwitten) dan in ei en in broccoli zitten andere vitamines dan in pompoen en wortel. En zo is dat ook met koolhydraten. Pasta wordt vaak als de heilige graal van sporters gezien, maar er zijn veel meer zetmeelrijke producten die lekker zijn en dezelfde voordelen bieden. Denk aan couscous, rijst, boekweit,quinoa, maar ook aardappels. Deze zijn in vele soorten en maten verkrijgbaar en daardoor uniek in samenstelling van vitamines en mineralen.

Het is bekend dat vooral duursporters veel koolhydraten nodig hebben om hun energievoorraad op pijl te houden. Op dagen dat er een duurtraining op het programma staat, kun je aardappels daarom beter links laten liggen. Ze zijn namelijk erg vezelrijk en bevatten per 100 gram minder koolhydraten dan andere zetmeelbronnen. Wanneer je voldoende koolhydraten uit aardappels wilt halen, moet je enorme berg eten die ook nog eens extra vult door de vezels. Bovendien zijn vezels niet zo handig met een duurtraining omdat ze een risico geven op maag- en darmklachten. Dat is ook de reden dat veel sporters op zware trainingsdagen kiezen voor witte rijs of pasta, dit verteert namelijk sneller.

Poetic potatoes

Friesland (Fryslân) staat bekend om hun grote hoeveelheid aardappeltelers en het kweken van pootgoed. Al meer dan 150 jaar wordt er jaarlijks in Noordwest Fryslân gegroeid pootgoed naar Malta geëxporteerd en komt een deel van de oogst terug naar Nederland als de bekende “Malta aardappel”. Ik wist dit niet, dus toen ik een paar weken geleden in Friesland was voor een Fryslân foodtour vond ik dit een grappig feitje.

Fraukje de Jong, werkzaam bij de aardappelteler die we bezochten vertelde daar ook over het bijzondere project Poetic Potatoes. Zowel Leeuwarden als Valletta (hoofdstad Malta) zijn Europose culturele hoofdsteden in 2018. Een samenwerking kon dus niet uitblijven. Ook zijn Malta en Friesland beide officieel tweetalig en kennen een bloeiende poëziecultuur. Aan de pootaardappelen worden daarom tot en met 2018 Friese gedichten bevestigd. Wanneer de uitgegroeide Malta’s geoostd en opnieuw verscheept worden naar Nederland wordt er een Maltees gedicht aan bevestigd. Op deze manier vindt er een culturele uitwisseling plaats en wordt de samenwerking benadrukt.

aardappel gezond

Bereiding van aardappels

Als laatste wil ik nog even de bereidingswijze van aardappels aanstippen, deze zorgt er namelijk ook voor de hoeveelheid vitamines en mineralen die overblijft. Aardappels hebben van nature geen vet in zich, maar zodra je ze gaat frituren of bakken komt er natuurlijk wel vet aan te pas. Dit zorgt voor een hoger vetgehalte, maar ook meer calorieën. Het beste kun je ze dan ook koken of stomen in een klein laagje water en in niet al te kleine stukjes zodat de voedingsstoffen behouden blijven. Eet aardappels ook het liefste met schil, deze bevat namelijk de meeste vezels en zorgt ervoor dat er zo min mogelijk voedingsstoffen verloren gaan.

Houd je toch van een knapperig aardappeltje, kook ze dan kort en rooster ze daarna in de oven met lekker wat kruiden. Poffen is ook een goed idee. Bij poffen garen de aardappels in hun eigen vocht (aardappels bevatten 77% water). Op die manier kunnen er ook geen voedingsstoffen in het kookvocht verloren gaan. Let uiteraard wel op met de sausjes die je erbij eet.

Ik moet stiekem bekennen dat er dus nog nooit een recept op Eat.Run.Love is verschenen met daarin een aardappel verwerkt, ga ik dus zeker verandering in brengen want ik eet ze regelmatig en heb ook lekkere recepten! 

Vertel, eet jij vaak aardappels? En hoe bereid je ze? 

Bron: Kennisplatform AardappelsFryslân

image_print

1 Comment

Aardappel-preisoep met mosterd - Eat.Run.Love. 27 oktober 2016 at 08:02

[…] jullie nog dat ik een ode aan de aardappel schreef? Deze blog werd meerdere keren op Twitter gedeeld en zo werd ik benaderd door Leo de Kock, […]

Reply

Leave a Comment